Nalaten in een gescheiden of samengesteld gezin

In een gezin waarin iedereen bij elkaar woont, lijkt veel vanzelf te gaan. Na een scheiding of in een nieuw gezin ligt dat anders. Er zijn kinderen uit verschillende relaties, soms bonuskinderen, een nieuwe partner en een ex-partner. Ieder heeft een eigen band met u, en ieder heeft iets anders nodig.

Neem Peter, 54 jaar. Hij heeft twee kinderen uit zijn eerste huwelijk: Sanne van 24 en Daan van 15. Daan woont de helft van de week bij zijn moeder. Peter woont nu samen met Ingrid en haar dochter Lotte, zijn bonusdochter. Peter wil dat alle drie de kinderen later weten wat hij voor hen bedoelde. En hij wil dat Ingrid de zaken in huis kan oppakken.

De vraag is dus niet alleen wat u nalaat. Het gaat er ook om hoe u dat richting elk kind doet, en wie welke informatie krijgt.

Wie erft en hoe uw nalatenschap wordt verdeeld, legt u vast in een testament bij de notaris. Daar hoort ook een eventuele voogdijregeling bij: wie voor uw minderjarige kinderen zorgt als u er niet meer bent. In een samengesteld gezin werken de regels niet altijd zoals u verwacht, bijvoorbeeld voor bonuskinderen of een partner met wie u niet getrouwd bent. Laat u daarom adviseren door een notaris.

Een testament zegt alleen niet alles. Er staat niet in waar uw accounts staan, welke foto's voor welk kind bedoeld zijn of wat de school van uw jongste moet weten. Die praktische kant legt u zelf vast, naast uw testament.

Heeft u uw testament gemaakt vóór uw scheiding of uw nieuwe relatie? Laat de notaris dan nagaan of het nog past bij uw situatie.

Heeft u minderjarige kinderen, dan kan het zijn dat uw ex-partner voor hen gaat zorgen als u er niet meer bent. Dat hangt af van uw situatie, bijvoorbeeld van wie het gezag heeft. De notaris kan u daar meer over vertellen. Gaat uw ex voor de kinderen zorgen, dan heeft hij of zij praktische informatie nodig. Over school, de huisarts, de zorgverzekering, medicijnen en vaste afspraken.

Dat betekent niet dat uw ex-partner alles hoeft te zien. Uw geldzaken, uw berichten aan de kinderen of informatie over uw nieuwe partner zijn niet voor hem of haar bedoeld. Vaak is uw ex daarom niet de juiste vertrouwenspersoon voor al uw gegevens.

Een oplossing is een aparte kluis met alleen de praktische informatie over de kinderen. Uw ex-partner kan daar toegang toe aanvragen, zonder bij de rest te komen. Peter doet dat voor Daan. In die kluis staan de gegevens van de school, de huisarts en de sportclub van Daan. Meer niet.

Elk kind heeft een eigen band met u. Daarom kan het fijn zijn om per kind een eigen kluis te maken. Daarin zet u een persoonlijk bericht, foto's, herinneringen en uw wensen voor dat kind. Zo leest ieder kind alleen wat voor hem of haar bedoeld is.

Per kluis kiest u zelf de vertrouwenspersonen. Een volwassen kind kunt u zelf aanwijzen. Is een kind nog minderjarig? Kies dan een volwassene die u vertrouwt, zoals een broer, zus of goede vriend.

Peter maakt drie kluizen: voor Sanne, voor Daan en voor zijn bonusdochter Lotte. Voor Lotte schrijft hij op welke herinneringen hij met haar wil delen en wat hij haar wil zeggen. Wat hij haar wil nalaten, legt hij vast in zijn testament bij de notaris.

Uw nieuwe partner woont met u samen en moet misschien snel de vaste lasten, de woning en het huishouden overnemen. Uw kinderen hebben andere informatie nodig. Het helpt om dat vooraf uit elkaar te halen.

Maak bijvoorbeeld een kluis voor uw partner met de praktische zaken in huis. Uw kinderen krijgen hun eigen kluis. Zo hoeft niemand te zoeken, en voorkomt u dat iemand iets leest wat voor een ander bedoeld is.

Vertel ook aan iedereen die het aangaat dat er een kluis is, en voor wie. Dat voorkomt verrassingen en onduidelijkheid op een moment dat het al zwaar genoeg is.

Veel van wat u achterlaat, is digitaal. Denk aan foto's en video's in de cloud, e-mail, sociale media en abonnementen. Soms staat iets nog in een gedeeld account met uw ex-partner, of op naam van uw nieuwe partner.

Schrijf per account op wat ermee moet gebeuren. Welke foto's zijn voor welk kind? Welke abonnementen mogen stoppen? En welk gedeeld account moet worden gesplitst of opgezegd? Zo komen uw digitale zaken niet bij de verkeerde persoon terecht, of nergens.

Een samengesteld gezin verandert. Er komt een nieuwe partner, iemand verhuist of een kind wordt 18. Kijk na zo'n moment of uw kluizen, uw vertrouwenspersonen en uw testament nog kloppen.

In uw kluis past u de inhoud en de vertrouwenspersonen zelf aan, wanneer u wilt. Vraagt iemand toegang, dan krijgt u eerst bericht en geldt de wachttijd die u heeft ingesteld. In die periode kunt u het verzoek nog blokkeren.